Azot dla buraków cukrowych – potrzebne dodatkowe źródło

14.05.2025

Deficyt wodny sam w sobie jest już poważnym stresorem, ale trzeba pamiętać, że w takich warunkach ograniczone jest także pobieranie składników pokarmowych z gleby. Aby minimalizować negatywne skutki suszy, możemy wyprzedzająco zastosować rozwiązanie dostarczające azot dla buraków cukrowych niezależnie od przebiegu pogody. Szczegóły w komunikacie fitosanitarnym Przemysława Kordowskiego.

Kondycja buraków cukrowych

Na plantacji buraków cukrowych w Sędzicach (woj. warmińsko-mazurskie), odwiedzonej przez naszego specjalistę, rośliny do tej pory rozwijały się poprawnie, osiągając fazę 6–7 liści. Jednakże brak opadów, zarówno w ostatnim czasie, jak i w prognozach pogody, niewątpliwie będzie rzutował na ich kondycję. Zwiększone ryzyko stresu wodnego ogranicza nie tylko wzrost roślin, ale również wpływa na pobieranie składników pokarmowych z gleby, w tym szczególnie istotnego azotu. W takich warunkach zalecamy wsparcie roślin poprzez dostarczenie dodatkowego, dostępnego niezależnie od wilgotności gleby, źródła azotu.

Kiedy azot na buraki cukrowe?

Najlepszym terminem na zastosowanie głównej dawki azotu jest okres przed siewem buraków cukrowych (ok. 2–3 tygodnie wcześniej), a ewentualne dokarmianie pogłówne należy zakończyć najpóźniej do fazy 4–6 liści właściwych (BBCH 14–16).

W uprawie buraków cukrowych czas aplikacji ma znaczenie krytyczne dla dynamiki wzrostu. Nawozy azotowe najlepiej wysiewać w systemie dzielonym, co pozwala na stabilny rozwój roślin od samego początku wegetacji. Zgodnie z tradycyjnymi zaleceniami nawozowymi, pierwsza dawka powinna stanowić ok. 60–70% całkowitego zapotrzebowania, a drugą dawkę podaje się w celu podtrzymania tempa budowy rozety liściowej.

Prawidłowe nawożenie buraków cukrowych azotem to fundament sukcesu w intensywnej uprawie, jednak margines błędu jest tu wyjątkowo wąski. Zbyt mała dawka azotu ogranicza plon korzeni, natomiast nadmiar pierwiastka podawany w niewłaściwym terminie drastycznie obniża zawartość cukru i zwiększa ilość melasotworów utrudniających wydobycie cukru w cukrowni.

Ile azotu na buraki cukrowe?

Precyzyjna dawka nawozowa azotu zależy przede wszystkim od zasobności gleby w azot mineralny oraz od planowanego plonu. Przyjmuje się, że na wyprodukowanie 10 t korzeni buraka cukrowego wraz z odpowiednim plonem liści, burak potrzebuje średnio ok. 40–50 kg N/ha.

Przy intensywnej uprawie buraka cukrowego, standardowa dawka wynosi często od 110 do 140 kg N/ha, jednak należy ją skorygować o:
Nawożenie organiczne – zastosowanie obornika jesienią istotnie zwiększa pulę dostępnych składników odżywczych.
Przedplon – rośliny motylkowe lub poplony zostawiają w glebie cenne zasoby azotu.

Buraki cukrowe – nawożenie azotem przedsiewne vs. pogłówne. Jak uniknąć osłabienia zdolności kiełkowania?

Aby uniknąć osłabienia zdolności kiełkowania buraków cukrowych, należy unikać stosowania zbyt wysokich dawek nawozów azotowych bezpośrednio przed siewem, ponieważ wysokie stężenie soli w glebie może uszkodzić młode kiełki.

Wybierając moment, w którym stosujemy nawozy azotowe, musimy brać pod uwagę bezpieczeństwo młodych siewek. Burak cukrowy jest rośliną bardzo wrażliwą na zasolenie gleby w początkowej fazie wzrostu.

Dawka przedsiewna podana zbyt późno (bezpośrednio przed siewem buraka cukrowego) może prowadzić do osłabienia zdolności kiełkowania nasion buraka cukrowego. Dlatego nawozy azotowe w formie amonowej lub saletrzanej zaleca się wymieszać z glebą na głębokość ok. 10–15 cm.

Jeśli decydujemy się na nawożenie pogłówne azotem, należy to zrobić przed spodziewanym deszczem, aby pierwiastek mógł przemieścić się w strefę rozwoju korzeni buraka cukrowego. Należy pamiętać, że zbyt późnym latem podany azot na buraki cukrowe stymuluje jedynie wzrost liści kosztem gromadzenia cukru w korzeniu.

Wpływ azotu na plon korzeni i zawartość cukru – na co zwrócić uwagę?

Azot jest głównym pierwiastkiem plonotwórczym, ale jego nadmiar może wpływać niekorzystnie na zawartość cukru w burakach cukrowych. Zbyt wysoka dawka azotu podana w niewłaściwym czasie powoduje:

• wzrost zawartości azotu alfa-aminowego (tzw. azotu szkodliwego),
• zwiększenie masy liści, które konkurują o energię z korzeniem,
• spadek polaryzacji (procentowej zawartości cukru).

Prawidłowy rozwój roślin zakłada, że do połowy sierpnia burak powinien pobrać zapas azotu z gleby, co wymusza na roślinie proces transportu asymilatów z liści do korzenia i intensywną syntezę sacharozy.

Azot dla buraków cukrowych – z powietrza!

Rozwiązaniem, które może znacząco poprawić sytuację buraków cukrowych w warunkach stresu suszowego, jest zastosowanie preparatu mikrobiologicznego ENCERA, który zawiera bakterie Gluconacetobacter diazotrophicus.

– Bakterie te charakteryzują się zdolnością do efektywnego wiązania azotu atmosferycznego i udostępniania go roślinie w sposób ciągły, niezależnie od dostępności wody w glebie. W kontekście suszy jest to kluczowe, gdyż w takich warunkach pobieranie azotu z gleby jest mocno zredukowane – wyjaśnia Przemysław Kordowski

Działanie bakterii azotowych Gluconacetobacter diazotrophicus w warunkach suszy:

• szybkie i efektywne wiązanie azotu atmosferycznego,
• akumulacja azotu wewnątrzkomórkowo, co zwiększa jego biodostępność dla roślin,
• podniesienie zawartości chlorofilu w liściach, co wpływa na intensyfikację fotosyntezy i poprawę kondycji roślin,
• wysoka przeżywalność bakterii nawet w niższych temperaturach oraz w warunkach ograniczonej wilgotności,
• zwiększenie powierzchni asymilacyjnej poprzez poprawę rozwoju liści i systemu korzeniowego.

ENCERA to azot dla buraków cukrowych, który zapewnia wyższe plony także gdy stres suszy nie występuje. Lepsze odżywienie azotowe przekłada się na wyższe plony.

ENCERA WG – bakterie azotowe dla buraka cukrowego

ENCERA to mikrobiologiczny preparat zawierający bakterie Gluconacetobacter diazotrophicus, który został wpisany na listę mikrobiologicznych produktów nawozowych IUNG. Rekomendujemy go do stosowania m.in. w uprawie buraka cukrowego. Produkt działa jako niezależne od warunków glebowych źródło azotu:

• poprawia wigor roślin w stresie wodnym,
• intensyfikuje rozbudowę liści i korzenia,
• uzupełnia niedobory azotu do końca okresu wegetacji,
• przekłada się na zwiększenie plonu oraz zawartości cukru w korzeniu, co ostatecznie poprawia opłacalność uprawy.

Zastosowanie ENCERA jest rozwiązaniem wspierającym bezpieczeństwo azotowe buraków cukrowych w stresie suszowym oraz elementem zarządzania ryzykiem w uprawie tego gatunku.