Słodyszek rzepakowy – kiedy naprawdę zagraża plonowi rzepaku ozimego?
16.02.2026
Słodyszek rzepakowy jest jednym z najgroźniejszych szkodników pojawiających się na plantacjach rzepaku ozimego wiosną. Choć jego obecność w uprawie rzepaku bywa zauważalna już wczesną wiosną, nie zawsze oznacza realne zagrożenie dla plonu. Kluczowe znaczenie ma moment pojawu szkodnika w odniesieniu do fazy rozwojowej roślin.
Dlaczego obecność słodyszka nie zawsze oznacza zagrożenie dla plonu?
Wiosenne szkodniki rzepaku, w tym słodyszek, mogą pojawiać się na plantacjach jeszcze przed fazą wrażliwą roślin. Sama obecność szkodnika nie przesądza o stratach. Dopiero wtedy, gdy jego żerowanie zbiega się z określoną fazą rozwoju rzepaku, pojawia się realne ryzyko strat w plonie.
Poza tym okresem słodyszek może być obecny na polu, ale jego wpływ na plon jest ograniczony, a reakcja oparta wyłącznie na liczbie owadów nie zawsze jest uzasadniona.
W jakim momencie słodyszek realnie wpływa na plon rzepaku?
Największe szkody słodyszek rzepakowy powoduje w fazie zwartego kwiatostanu, czyli tuż przed kwitnieniem rzepaku. W tym czasie osobniki dorosłe intensywnie żerują na pąkach kwiatowych, zjadając pyłek i przegryzając pąki kwiatowe.
Uszkodzone pąki opadają, co prowadzi do nierównomiernego rozwoju kwiatostanów i zmniejszenia liczby łuszczyn. To właśnie na tym etapie powstają straty powodowane przez słodyszka, które mają bezpośrednie przełożenie na plon.
Dlaczego warunki wiosenne zwiększają ryzyko strat?
Słodyszek rzepakowy pojawia się zazwyczaj wczesną wiosną, gdy temperatura wzrasta i umożliwia jego aktywność. W chłodnych warunkach wiosennych faza pąkowania rzepaku może się wydłużać, co sprzyja dłuższemu żerowaniu szkodnika.
W takich sytuacjach, zwłaszcza w skrajnych przypadkach, straty w plonie mogą być znaczne, jeśli nie zostaną właściwie rozpoznane i ocenione na czas.
Jak monitoring pomaga odróżnić realne zagrożenie od fałszywego alarmu?
Monitoring i regularne lustracje plantacji rzepaku pozwalają ocenić obecność słodyszka, uwzględniając fazę rozwojową roślin. Dzięki temu możliwa jest szybka reakcja w momencie, gdy ryzyko dla plonu jest największe.
Monitoring nie polega wyłącznie na stwierdzeniu obecności owadów, lecz na powiązaniu liczebności szkodnika z fazą rozwoju rzepaku i warunkami wiosennymi.
Najważniejsze informacje do zapamiętania – słodyszek rzepakowy
Słodyszek rzepakowy stanowi zagrożenie dla plonu tylko w określonych warunkach, dlatego kluczowe jest właściwe rozpoznanie momentu, w którym jego obecność przekłada się na realne straty.
Kiedy słodyszek rzepakowy zagraża plonowi?
Słodyszek rzepakowy najbardziej zagraża plonowi rzepaku w fazie rozwoju pąków kwiatowych, przed kwitnieniem, gdy uszkadza pąki kwiatowe. Jednak warto pamiętać, że słodyszek zagraża rzepakowi w całym okresie rozwoju pąków (zwarty kwiatostan, luźny kwiatostan), tylko jego próg szkodliwości jest inny. Według opinii naukowców, że może być również szkodliwy przy dużej gradacji podczas kwitnienia – uszkadzając pąki na pędach bocznych.
Dlaczego uszkodzenia pąków prowadzą do strat?
Uszkodzone pąki kwiatowe żółkną i odpadają, co zmniejsza liczbę kwiatów i prowadzi do strat w plonie.
Co zwiększa ryzyko dużych strat?
Wysoka liczebność słodyszka oraz chłodna wiosna wydłużająca fazę pąkowania zwiększają ryzyko strat plonu.
Czy resztki pożniwne mają znaczenie dla wiosennej obecności słodyszka rzepakowego?
Tak. Resztki pożniwne mają znaczenie dla wiosennej obecności słodyszka rzepakowego, ponieważ stanowią jedno z miejsc jego zimowania. Zimujące w resztkach pożniwnych osobniki mogą wczesną wiosną szybko przemieszczać się na plantacje rzepaku, co sprzyja wcześniejszemu i liczniejszemu pojawowi szkodnika.
Szkodniki rzepaku – jaką rolę odgrywa monitoring?
Monitoring pozwala powiązać obecność słodyszka z fazą rozwojową rzepaku i podjąć decyzję chroniącą plon we właściwym momencie.
Skuteczna ochrona zaczyna się od monitoringu – bo tylko on pozwala ocenić, czy obecność słodyszka rzepakowego na plantacji rzepaku oznacza realne zagrożenie dla plonu, czy jedynie przejściową obecność szkodnika.
