Opis choroby – charakterystyka czerni zbóż
Czerń zbóż jest chorobą grzybową, zwaną również czernią kłosów. Jest wywoływana przez grzyby z rodzajów: Cladosporium, głównie C. herbarum, a także Alternaria, Epicoccum i Ascochyta. Pierwotnym źródłem infekcji są resztki pożniwne lub zainfekowany materiał siewny, natomiast aktywna choroba rozprzestrzenia się za pomocą zarodników konidialnych.
Kiedy może wystąpić czerń zbóż?
Czerń zbóż pojawia się pod koniec okresu wegetacji zbóż, często na roślinach osłabionych przez niekorzystne warunki pogodowe lub zaatakowanych wcześniej przez inne patogeny czy szkodniki. Rozwojowi tej choroby zbóż sprzyja wysoka wilgotność powietrza, a opóźnienie żniw może dodatkowo nasilać objawy.
Jakie są objawy czerni zbóż?
Czerń zbóż objawia się ciemnym nalotem na kłosach, a nieraz na liściach i łodygach, który jest w stanie pokryć całe rośliny. Blokuje on dostęp do światła, co pogarsza zdolność roślin do przeprowadzenia fotosyntezy. W efekcie czerń zbóż może prowadzić do zmniejszenia plonów oraz obniżenia jakości ziarna. Pierwsze objawy czerni zbóż można zauważyć w okresie dojrzewania zbóż.
Jakie uprawy atakuje czerń zbóż?
Czerń zbóż atakuje praktycznie wszystkie gatunki zbóż, jednak najbardziej zagraża uprawom pszenicy, gdzie przechodzi z plew na ziarno, powodując brunatnienie i pogorszenie jego jakości.
Jaki jest próg szkodliwości czerni zbóż?
Czerń zbóż może nie ma jednoznacznie określonego progu szkodliwości ekonomicznej. Może spowodować straty na poziomie 5–10% plonów oraz obniżyć jakość uzyskanych ziaren, powodując spadek ich masy oraz zanieczyszczając mykotoksynami.
Zainfekowane ziarno gorzej się przechowuje, a wykorzystane jako materiał siewny stanowi źródło infekcji.
Jak zwalczyć czerń zbóż?
Zwalczanie czerni zbóż obejmuje szereg praktyk, zarówno agrotechnicznych, jak i chemicznych. Ważne jest stosowanie kwalifikowanego materiału siewnego, wolnego od chorób. Właściwe zmianowanie również zmniejsza ryzyko wystąpienia infekcji. W przypadkach gdy choroba już się pojawi, warto zastosować odpowiednie fungicydy.
Jak zapobiegać rozwojowi czerni zbóż?
- usuwanie resztek pożniwnych,
- płodozmian o zmniejszonym udziale zbóż,
- zapewnienie dobrej kondycji roślinom.
Czym zwalczać czerń zbóż?
W zwalczaniu czerni zbóż skuteczne są np. fungicydy z połączeniem protiokonazolu z tebukonazolem. Należy jednak pamiętać, że nie wszystkie środki grzybobójcze z tymi substancjami będą zarejestrowane do zwalczania czerni zbóż. Zaleca się stosowanie fungicydów zgodnie z zaleceniami producenta i zwracanie uwagi na odpowiednie terminy aplikacji, aby osiągnąć najlepsze rezultaty.
Porozmawiaj z nami