Gorzkiej zgnilizny jabłoni nie zatrzyma chłodnia KA. Jak chronić sad przed zbiorem?

24.02.2010

Ochronę jabłek przed chorobami przechowalniczymi koncetrujemy zwłaszcza na gorzkiej zgniliźnie. Choroba ta obecnie powoduje największe straty owoców w chłodniach. Gorzka zgnilizna jabłek może powodować straty gospodarcze przekraczające 50% przechowywanych owoców, co znacząco wpływa na dochody sadowników.

Jak rozwija się gorzka zgnilizna jabłoni?

Gorzka zgnilizna jabłoni rozwija się z grzybów z rodzaju Neofabraea spp. (dawniej klasyfikowanych jako Pezicula spp. i Gloeosporium spp.). Patogeny te zimują na pędach drzew, wywołując zgorzel kory jabłoni lub żyją jako bezobjawowe epifity. W drugiej połowie lata wspomniane mikroorganizmy wytwarzają zarodniki konidialne. Następnie dostają się one na owoce, gdzie kiełkują, a strzępki rostkowe wnikają bezpośrednio do przetchlinek.

Z reguły największa podatność jabłek na zakażenie występuje około miesiąc przed planowanym zbiorem. Grzyb pozostaje w jabłku w formie utajonej aż do zbioru. Dopiero w okresie dojrzewania owoców w czasie przechowywania patogen uaktywnia się, przerasta do miąższu i powoduje jego gnicie. Pierwsze objawy tej choroby drzew owocowych są powszechnie nazywane “oczkowaniem” jabłek, widocznym na powierzchni owoców.

Jakie warunki sprzyjają rozwojowi gorzkiej zgnilizny jabłek?

Bardzo dużą rolę w zakażeniu jabłek odgrywa deszcz, ponieważ:

• stymuluje zarodnikowanie grzybów,
• krople deszczu przenoszą zarodniki na owoce,
• wilgoć umożliwia kiełkowanie zarodników.

W rezultacie w sezonach deszczowych notuje się silniejsze występowanie tej choroby grzybowej, a w sezonach suchych i upalnych zagrożenie jest małe.

– Wielu sadowników błędnie zakłada, że problem gorzkiej zgnilizny jabłek znika w chłodniach z kontrolowaną atmosferą. Doświadczenia pokazują jednak, że zmiana składu gazowego atmosfery KA nie hamuje rozwoju grzybów, a tylko zwalnia tempo dojrzewania jabłek, przez co objawy choroby pojawiają się najpóźniej – Justyna Wasiak, Kierownik ds. Upraw Ogrodniczych w Sumi Agro Poland.

Jak zwalczać gorzką zgniliznę jabłoni?

Zwalczanie gorzkiej zgnilizny jabłoni polega z jednej strony na likwidacji źródła inokulum poprzez wycinanie pędów z objawami zgorzeli, a z drugiej na zabezpieczeniu jabłek przed zakażeniem poprzez stosowanie fungicydów. Okres możliwego zakażenia owoców jest bardzo długi, ponieważ trwa około 1–1,5 miesiąca przed zbiorem.

Jak zaplanować ochronę jabłoni przed gorzką zgnilizną?

Zaplanowanie programu ochrony jabłek przed gorzką zgnilizną jest w obecnej sytuacji bardzo trudne, ponieważ nie może to być program jednakowy dla całego sadu, w którym rośnie wiele odmian o różnej podatności na porażenie jabłek czy różnym terminie zbioru. Bardzo podatne odmiany należy opryskiwać 2, 3, a nawet 4-krotnie, w zależności od zastosowanego środka.

Inne czynniki, które trzeba uwzględnić przy planowaniu ochrony, to pogoda przed zbiorem i obecność źródła inokulum w sadzie. Im więcej opadów, tym ochrona powinna być bardziej intensywna. Trzeba też sobie przypomnieć, jak jabłka z danej kwatery przechowywały się w ubiegłym sezonie. Jeżeli nasilenie gorzkiej zgnilizny było duże, to oznacza, że w tej kwaterze występuje źródło inokulum.

Przełom w przedzbiorczej ochronie: Naturalna siła MEVALONE tuż przed zbiorem

Współczesne wymagania rynku i rygorystyczne normy handlowe narzucają producentom owoców konieczność ograniczania pozostałości chemicznych substancji czynnych w plonach. Odpowiedzią na te wyzwania, a zarazem rewolucyjnym dopełnieniem tradycyjnej ochrony przedzbiorczej przed chorobami przechowalniczymi jest fungicyd MEVALONE, bazujący na substancjach czynnych pochodzenia naturalnego (terpenach: eugenolu, geraniolu i tymolu).

Jak zaznacza Justyna Wasiak:

– Strategia ochrony owoców tuż przed samym zbiorem wymaga od sadownika pogodzenia skuteczności z rygorami prawnymi i handlowymi. W tym kluczowym momencie doskonałym wyborem jest fungicyd MEVALONE. To nowoczesny preparat do walki z gorzką zgnilizną jabłek oraz szarą pleśnią, który wyróżnia się brakiem pozostałości substancji chemicznych w owocach. Co niezwykle istotne dla logistyki zbiorów, posiada wyjątkowo krótki, bo zaledwie 1-dniowy okres karencji w uprawie jabłoni. Pozwala to na precyzyjne zabezpieczenie owoców na ostatnim etapie przed zerwaniem bez obaw o limity pozostałości, gwarantując pełne bezpieczeństwo dla zapylaczy.

Dzięki temu wprowadzenie preparatu MEVALONE do programu ochrony przedzbiorczej ułatwia planowanie ostatnich zabiegów w sadzie, zapewniając wyjątkową jakość owoców w trakcie późniejszego przechowywania w chłodniach.

Warto pamiętać: Ochrona przed uszkodzeniami mechanicznymi

Choć ochrona przedzbiorcza to priorytet na ostatniej prostej sezonu, warto pamiętać o unikalnych właściwościach preparatu MEVALONE także na wcześniejszych etapach wegetacji. Produkt ten wykazuje bowiem bardzo dobry wpływ na owoce uszkodzone mechanicznie (np. po gradobiciu). Zastosowany niezwłocznie po wystąpieniu takiego zjawiska, aktywuje naturalne mechanizmy obronne rośliny i zabezpiecza owoce bezpośrednio w miejscach uszkodzeń. W efekcie skutecznie chroni jabłka przed wnikaniem patogenów grzybowych przez powstałe rany i ogranicza straty jeszcze na drzewie.

Często zadawane pytania (FAQ) – gorzka zgnilizna jabłoni i MEVALONE

Jakie odmiany jabłoni są najbardziej podatne na gorzką zgniliznę?

Do odmian o najwyższym stopniu podatności należą Golden Delicious, Ligol, Pinova, Gala, Szampion, Elise, Elstar oraz Rubin. Wymagają one najbardziej intensywnej ochrony przedzbiorczej, obejmującej nawet od 2 do 4 zabiegów w sezonie.

Czy chłodnia KA eliminuje problem gorzkiej zgnilizny jabłek?

Nie, kontrolowana atmosfera (KA) nie zabija patogenów wywołujących chorobę, a jedynie spowalnia proces dojrzewania owoców. W rezultacie objawy gorzkiej zgnilizny uaktywniają się po prostu nieco później, często dopiero w trakcie dystrybucji owoców do sklepów.

Dlaczego warto wybrać MEVALONE do ochrony przed zbiorem?

MEVALONE to fungicyd oparty na naturalnych terpenach, który charakteryzuje się brakiem pozostałości substancji chemicznych w owocach i ma zaledwie 1 dzień okresu karencji. Pozwala to na skuteczne zabezpieczenie plonów przed gorzką zgnilizną i szarą pleśnią w ostatniej chwili przed zbiorem.

Artykuł zaktualizowano 14.10.2026 r.