Jak chronić sad przed gorzką zgnilizną jabłoni?

24.02.2010

W sierpniu rozpoczynamy ochronę jabłek przed chorobami przechowalniczymi, a zwłaszcza przed gorzką zgnilizną, która obecnie powoduje największe straty owoców w chłodniach. Gorzka zgnilizna jabłek może powodować straty gospodarcze przekraczające 50% przechowywanych owoców, co znacząco wpływa na dochody sadowników.

Jak rozwija się gorzka zgnilizna jabłoni?

Gorzka zgnilizna jabłoni rozwija się z grzybów z rodzaju Pezicula spp. i Gloeosporium spp., które zimują na pędach drzew, wywołując zgorzel kory jabłoni lub żyją jako bezobjawowe epifity. W drugiej połowie lata patogeny te wytwarzają zarodniki konidialne, które dostają się na owoce, gdzie kiełkują, a strzępki rostkowe wnikają do przetchlinek.

Największa podatność jabłek na zakażenie występuje około miesiąc przed planowanym zbiorem. Grzyb pozostaje w jabłku w formie utajonej aż do zbioru. Dopiero w okresie dojrzewania owoców w czasie przechowywania, grzyb uaktywnia się, przerasta do miąższu i powoduje jego gnicie. Pierwsze objawy tej choroby drzew owocowych są powszechnie nazywane “oczkowaniem” jabłek, widocznym na powierzchni owoców.

Jakie warunki sprzyjają rozwojowi gorzkiej zgnilizny jabłek?

Bardzo dużą rolę w zakażeniu jabłek odgrywa deszcz, ponieważ:

• stymuluje zarodnikowanie grzybów,
• krople deszczu przenoszą zarodniki na owoce,
• wilgoć umożliwia kiełkowanie zarodników.

W sezonach deszczowych notuje się silniejsze występowanie choroby grzybowej, a w sezonach suchych i upalnych zagrożenie jest małe.

Wielu sadowników błędnie zakłada, że problem gorzkiej zgnilizny jabłek znika w chłodniach z kontrolowaną atmosferą. Doświadczenia pokazują, że zmiana składu gazowego atmosfery KA nie hamuje rozwoju grzybów, a tylko zwalnia tempo dojrzewania jabłek, przez co objawy choroby pojawiają się najpóźniej– Jacek Preuss, Field Crop Manager w Sumi Agro Poland

Jak zwaczać gorzką zgniliznę jabłoni?

Zwalczanie gorzkiej zgnilizny jabłoni polega z jednej strony na likwidacji źródła inokulum poprzez wycinanie pędów z objawami zgorzeli, a z drugiej na zabezpieczeniu jabłek przed zakażeniem poprzez stosowanie fungicydów. Okres możliwego zakażenia owoców jest bardzo długi, ponieważ trwa około 1–1,5 miesiąca przed zbiorem. 

Zabezpieczanie jabłek przed gorzką zgnilizną polega z jednej strony na likwidacji źródła inokulum (wycinanie pędów z objawami zgorzeli), a z drugiej na zabezpieczeniu jabłek przed zakażeniem poprzez stosowanie fungicydów.

Jak zaplanować ochronę jabłoni przed gorzką zgnilizną?

Zaplanowanie programu ochrony jabłek przed gorzką zgnilizną jest w obecnej sytuacji bardzo trudne, ponieważ nie może to być program jednakowy dla całego sadu, w którym rośnie wiele odmian o różnej podatności na porażenie jabłek czy różnym terminie zbioru. Bardzo podatne odmiany należy opryskiwać 2, 3, a nawet 4-krotnie, w zależności od zastosowanego środka.

• odmiany najbardziej podatne: Golden Delicious, Ligol, Pinova, Gala, Szampion, Elise, Elstar, Rubin,
• odmiany mniej podatne: grupa Jonagoldów i Gloster,
• odmiany o najmniejszej podatności: Idared.

Inne czynniki, które trzeba uwzględnić przy planowaniu ochrony, to pogoda przed zbiorem i obecność źródła inokulum w sadzie. Im więcej opadów, tym ochrona powinna być bardziej intensywna. Trzeba też sobie przypomnieć, jak jabłka z danej kwatery przechowywały się w ubiegłym sezonie. Jeżeli nasilenie gorzkiej zgnilizny było duże, to oznacza, że w tej kwaterze występuje źródło inokulum.

Zainfekowane owoce mają gorzki smak, a sama jakość owoców ulega pogorszeniu.